Thời giảng pháp hằng ngày tại trường hạ chùa Đống Trúc: Nuôi lớn giới thân tuệ mạng, kế thừa thanh quy tùng lâm

Mùa An cư kiết hạ từ ngàn xưa đã được Đức Phật chế định như một pháp chế đặc biệt dành cho hàng xuất gia. Ba tháng an cư không chỉ là khoảng thời gian tạm dừng du hóa để thúc liễm thân tâm, trau dồi giới đức mà còn là cơ hội quý báu để chư Tăng Ni cùng sống trong tinh thần lục hòa cộng trụ, lấy giới luật làm nền tảng, lấy pháp học làm sự nghiệp và lấy sự thanh tịnh của Tăng đoàn làm gốc rễ cho công cuộc hoằng pháp lợi sinh.

Tại trường hạ chùa Đống Trúc (xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình), bên cạnh các thời khóa công phu, quá đường, chấp tác, bố-tát và các sinh hoạt theo thanh quy tùng lâm, thời giảng pháp hằng ngày luôn được xem là một trong những thời khóa quan trọng nhất của mùa An cư. Đây là thời điểm toàn thể 121 hành giả Tăng Ni cùng vân tập nơi giảng đường trong bầu không khí trang nghiêm, thanh tịnh để lắng nghe những lời giáo huấn của chư Tổ, cùng nhau học pháp, tư duy nghĩa lý và soi chiếu lại chính mình trên con đường phạm hạnh.

Đảm nhiệm ngôi vị Giảng sư của trường hạ là Thượng tọa Thích Thanh Hòa. Cùng với chư tôn đức trong Ban Giảng sư luân phiên đăng tòa thuyết giảng mỗi ngày, giúp đại chúng tiếp cận giáo pháp dưới nhiều góc nhìn, vừa bám sát kinh điển, vừa gắn liền với thực tiễn tu học của người xuất gia trong bối cảnh hiện nay. Mỗi thời pháp không chỉ truyền trao tri thức mà còn khơi dậy nơi mỗi hành giả ý thức giữ gìn oai nghi, hun đúc chí nguyện xuất trần và tinh thần phụng sự Chính pháp.

Thượng toạ giảng sư

Nội dung giảng dạy xuyên suốt mùa hạ năm nay là bộ Bách Trượng Thanh Quy Chứng Nghĩa Ký – một trước tác có giá trị đặc biệt trong lịch sử Phật giáo Đông Á. Dựa trên hệ thống thanh quy do Thiền sư Bách Trượng Hoài Hải (720–814) thiết lập, bộ sách không chỉ ghi chép các quy củ của chốn tùng lâm mà còn chú giải, làm sáng tỏ ý nghĩa của từng nghi thức, từng phép tắc trong đời sống Tăng đoàn.

Đọc bình văn theo truyền thống

Trải qua hơn một nghìn năm, Bách Trượng Thanh Quy vẫn được xem là nền tảng quan trọng của nếp sống thiền môn. Từ cách thức sinh hoạt, lễ nghi, học tập, quá đường, chấp tác, tiếp chúng cho đến việc duy trì oai nghi trong từng cử chỉ, lời nói, tất cả đều hướng đến mục tiêu xây dựng một Tăng đoàn hòa hợp, thanh tịnh và kỷ cương. Tinh thần nổi bật của bộ thanh quy không dừng lại ở việc đặt ra những quy định về hình thức, mà còn nhấn mạnh sự chuyển hóa nội tâm, giúp mỗi người xuất gia rèn luyện đức tính khiêm cung, tinh tấn, trách nhiệm và ý thức cộng trụ.

Đặc biệt, qua phần Chứng Nghĩa Ký, những quy định của thanh quy được luận giải một cách sâu sắc trên nền tảng giáo lý, giúp người học không chỉ biết “làm như thế nào” mà còn hiểu rõ “vì sao phải làm như vậy”. Chính sự kết hợp giữa giới luật, oai nghi và trí tuệ ấy đã làm nên giá trị bền vững của bộ sách, khiến tác phẩm trở thành giáo trình quan trọng trong nhiều trường hạ và các cơ sở đào tạo Tăng tài.

Đối với 121 hành giả an cư tại trường hạ chùa Đống Trúc, mỗi thời giảng pháp là một lần được trở về với cội nguồn của đời sống phạm hạnh. Trong không gian thanh tịnh của giảng đường, từng lời pháp được lắng nghe bằng tâm cung kính; từng trang thanh quy được học bằng tinh thần cầu pháp; từng bài học được đem soi chiếu vào chính đời sống hằng ngày. Nhờ vậy, những điều được học không chỉ dừng lại trên văn tự mà dần trở thành nếp sống, trở thành oai nghi, trở thành chất liệu nuôi dưỡng đạo tâm của mỗi hành giả.

Đối với người xuất gia, pháp học và pháp hành luôn là hai mặt không thể tách rời. Học để hiểu đúng Chính pháp, hành để chuyển hóa thân tâm; hiểu giáo lý để giữ gìn giới luật, lấy giới luật để thành tựu định lực, từ định lực phát sinh trí tuệ. Chính vì vậy, thời giảng pháp trong mùa An cư không chỉ là một giờ học thường nhật, mà là quá trình bồi dưỡng giới thân tuệ mạng, xây dựng nền tảng vững chắc cho con đường tu học lâu dài.

Việc duy trì nghiêm túc thời giảng pháp hằng ngày với sự tham dự đầy đủ của toàn thể chư Tăng Ni hành giả đã phản ánh tinh thần hiếu học, cầu pháp và ý thức kế thừa truyền thống tùng lâm của trường hạ chùa Đống Trúc. Đây cũng là minh chứng sinh động cho tinh thần “An cư để thúc liễm thân tâm, trau dồi giới đức, tăng trưởng trí tuệ”, góp phần đào luyện Tăng tài, tiếp nối mạng mạch Phật pháp và xây dựng Tăng đoàn ngày càng thanh tịnh, hòa hợp, xứng đáng là nơi nương tựa tâm linh của hàng Phật tử và xã hội.

Thập Bát Công