Phật Giáo Hải Phòng Đồng Hành Cùng Dân Tộc
PGĐS – Theo các nhà nghiên cứu lịch sử và trên các văn bia cổ sưu tầm còn được lưu giữ tới ngày nay, Hải Phòng là địa phương được tiếp cận và truyền bá Phật giáo ngay từ những ngày đầu sơ khai, qua con đường truyền đạo chính từ biển Đông như các địa danh Nê Lê Đồ Sơn, hay những di tích khảo cổ được tìm thấy trên đảo Cát Bà và một phần từ đường bộ. Trong quá trình hình thành và phát triển, Phật giáo Hải Phòng đã để lại một kho tàng văn hóa vật thể và phi vật thể vô cùng phong phú.
Những ngôi chùa ở Hải Phòng được hình thành theo khu vực dân cư sinh sống. Trên núi cao – vùng đồng bằng và ngoài hải đảo. Qua khảo sát ngày nay Hải Phòng có hơn 600 ngôi chùa, trong đó 33 ngôi là di tích Quốc gia đặc biệt, 127 chùa là di tích cấp tỉnh thành phố. Mỗi ngôi tự viện là một công trình nghệ thuật kiến trúc mang trên mình một sứ mệnh lịch sử, một sắc màu tâm linh, lưu giữ nét văn hóa dân tộc và còn là những chứng tích lịch sử của công cuộc dựng nước và giữ nước.
Hải Phòng có nhiều ngôi cổ tự còn hầu như nguyên vẹn những nét rêu phong cổ kính, Hệ thống tượng Phật, chuông đồng, khánh đá, hoành phi câu đối vô cùng phong phú. Với hệ thống kinh, sách, văn bia, bộ Kinh Trường A Hàm cổ tại chùa Hàng một kiệt tác của Phật giáo, bên cạnh đó là các lễ hội Chùa truyền thống được lưu giữ trong nhân gian. Đạo Phật từng bước dung hợp với tín ngưỡng bản địa như tục thờ tổ tiên, hay thờ cúng các vị thần, đã tạo nên không gian thờ tự Phật – Thánh – Mẫu, hay tiền Phật hậu Thánh, mang một sắc thái riêng cho Phật giáo tại các tỉnh phía bắc.
Cách đây 40 năm trước một sự kiện trọng đại của Phật giáo Việt Nam, thống nhất các Tông môn, Hệ phái Phật giáo trên cả nước Việt Nam Bắc tông – Nam tông – Khất sĩ – Phật giáo Khơ me, thông qua kỳ đại hội đầu tiên được tổ chức tại chùa Quán Sứ ngày 7/11/1981. Từ đây Phật giáo Việt Nam đã trở thành một ngôi nhà chung, một tổ chức thống nhất, mọi hoạt động Tôn giáo được Đảng nhà nước công nhận và ủng hộ, sự thống nhất này chính là ý chí nguyện vọng của toàn thể Tăng Ni – Cư sĩ – Phật tử. Nhằm đoàn kết tập trung sức mạnh tập thể để xây dựng đất nước Việt Nam, mối liên kết chặt chẽ giữa Đạo và đời, với phương châm Đạo pháp Dân tộc và Xã hội chủ nghĩa.
40 năm qua Phật giáo thành phố Hải Phòng không ngừng phát huy thành tựu đạt được, nỗ lực cùng với Đảng, nhà nước và nhân dân xây dựng quê hương, chặng đường ấy để lại những mốc son lịch sử, dấu ấn của các bậc Cao tăng thạc đức dành cả cuộc đời tu hành hoằng dương phụng sự Đạo pháp, phụng sự chúng sinh, những vị tiền bối có công lớn góp phần xây dựng Phật giáo thống nhất Hải Phòng từ ngày đầu thành lập Giáo hội, đây là những bậc tùng lâm thạch trụ những vị sứ giả của Như Lai ngọn đèn soi sáng trong phong trào chấn hưng Phật giáo.
Dưới ánh sáng của Đạo pháp, sự thống nhất về tư tưởng hành động trong 40 năm qua giáo hội Phật giáo thành phố Hải phòng trải qua các mốc phát triển thông qua 8 kỳ đại hội. Đại hội lần thứ nhất Phật giáo Hải Phòng nhiệm kỳ 1982-1987 được tổ chức tại chùa Nam Hải số 197 Hai Bà Trưng phường An Biên quận Lê Chân. Tại đại hội này toàn thể Tăng ni đã bầu ra BTS Phật giáo TP Hải Phòng do Hòa Thượng Thích Quảng Mẫn làm trưởng ban Hòa Thượng Thích Thanh Quang làm phó ban Trị sự cùng 9 vị ủy viên trong BTS. Từ những bước đi đầu tiên có nhiều khó khăn nhưng đây cũng là sự khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới của Phật giáo thành phố.
Trải qua lần lượt 8 nhiệm kỳ Đại hội lần thứ 8 nhiệm kỳ 2018 – 2022 của Phật giáo Thành phố Hải Phòng năm 2018 tại chùa Nam Hải, đã suy cử 33 vị Tăng Ni tham gia trong BTS. HT Thích Quảng Tùng Phó chủ tịch HĐTS – Trưởng ban từ thiện xã hội Trung ương GHPGVN được suy cử làm Trưởng ban Trị sự, HT Thích Thanh Giác làm Phó trưởng ban thường trực, Trưởng ban giáo dục Tăng ni, Trưởng ban Hoằng pháp, TT Thích Thanh Hiển làm Chánh thư ký, TT Thích Tục Khang làm Trưởng ban Phật giáo Quốc tế; Đại Đức Thích Tục Minh làm Phó chánh thư ký Trưởng ban Pháp chế, Đại Đức Thích Bản Điền Ủy viên thường trực Phó chánh văn phòng, TT Thích Tục Bách làm Trưởng ban tài chính kinh tế, TT Thích Tục Thành làm Trưởng ban hướng dẫn thanh thiếu niên, Đại Đức Thích Quảng Minh làm TRưởng ban văn hóa, Đại Đức Thích Tục Nhân làm Trưởng ban Nghi lễ, Đại Đức Thích Quảng Nghĩa làm Trưởng ban hướng dẫn Phật tử, Ni sư Thích Đàm Kiên Trưởng phan ban Ni giới, ni sư Thích Tâm Chính Trưởng ban từ thiện xã hội. Đây là nhiệm kỳ mà các ban trong Phật giáo Hải Phòng đã hoạt động đồng đều, gắn bó, đoàn kết và đã đạt được những thành tựu nổi bật.
Trong suốt chặng đường 40 năm qua cùng đất nước đổi mới Phật giáo Hải Phòng phát triển không ngừng về chiều sâu và bề rộng, các lĩnh vực Tăng sự, Hoằng pháp, giáo dục – đào tạo, hướng dẫn Phật tử, từ thiện xã hội, giao lưu quan hệ quốc tế, gìn giữ, tôn tạo, xây dựng mới các di tích chùa cảnh mang tầm nhìn thế kỷ, chăm lo đời sống tâm linh cho đồng bào Phật tử, niềm tin tôn giáo của nhân dân được vững chắc. Hoạt động các khóa tu mùa hè, khóa tu một ngày an lạc, trao quà từ thiện cho các gia đình khó khăn, ủng hộ phong trào xây dựng nông thôn mới, giữ gìn an ninh trật tự, phòng chống dịch bệnh, xây dựng khối đại đoàn kết lương giáo, phục dựng một số lễ hội truyền thống, các hoạt động này đã mang lại những lợi lạc vô cùng to lớn cho công cuộc xây dựng và phát triển cùng đất nước, đồng hành với sự phát triển kinh tế chính trị văn hóa của xã hội đúng với tiêu chí Đạo pháp và dân tộc.
40 năm qua từ khi Phật giáo Việt Nam trở thành tổ chức thống nhất ý chí và hành động thì Phật giáo TP Hải Phòng đã định hướng cho tương lai lâu dài, muốn cho Phật pháp trường tồn thì công tác đào tạo Tăng tài là nền tảng của mọi vấn đề, đầu tiên phải là công tác Tăng sự. Chính nhờ những định hướng đúng và sự ủng hộ của Tăng Ni Phật tử, sự tin tưởng của Đảng Chính quyền mà phong trào trấn hưng Phật giáo Hải Phòng đã đạt được những kết quả thành tựu đáng tự hào, công tác hoằng pháp là một mục tiêu quan trọng trong hoạt động Phật sự, hiện nay trong kỷ nguyên thông tin việc giảng pháp trên không gian mạng được trú trọng đặc biệt, những buổi chia sẻ hướng dẫn Kinh pháp được chia sẻ rộng rãi tới mọi đối tượng trong xã hội.
Các Sơn môn, Tổ đình đã hòa nhập đoàn kết trong ngôi nhà chung Phật pháp cùng chung dòng họ Thích, sự lớn mạnh của các Sơn môn Tổ đình chính là sức mạnh phát triển của Phật giáo thống nhất.
Phân ban Ni giới Hải Phòng từ khi thành lập đã có sự ổn định về tổ chức từ cấp thành phố tới các đơn vị quận huyện, nhiều chùa trụ trì là Ni đã có những hành động ý nghĩa mang tính đặc trưng của Phật giáo như: nuôi trẻ mồ côi, người già cô đơn, hay các hoàn cảnh đặc biệt. Hiện nay Phân ban Ni giới là một đơn vị có những cống hiến đáng kể trong xã hội và tiếng nói trong Ni giới Việt nam.
15 đơn vị hành chính cấp quận huyện quản lý chăm lo cho hoạt động Phật sự tại các cơ sở tự viện, đạo tràng phật tử, phối hợp gắn bó cùng chính quyền và các tổ chức xã hội. Hỗ trợ thủ tục hành chính cho Tăng Ni, hướng dẫn đồng bào Phật tử hoạt động theo chính pháp, nhiều vị Tăng Ni tham gia làm Đại biểu hội đồng nhân nhân, tích cực trong các phong trào an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới với tinh thần nhập thế.
Hoạt động hướng dẫn đồng bào Phật tử tu học theo chính pháp, nâng cao trình độ về Phật học, thế học cho cư sỹ tại gia. Nhiều khóa tu mùa hè cho thanh thiếu niên Phật tử được tổ chức với nội dung phù hợp với tâm lý lứa tuổi trẻ. Hướng dẫn thanh niên Phật tử làm Lễ hằng thuận cũng là một nét đẹp trong Phật giáo, giáo dục gia đình trẻ trong tương lai có tác động tích cực đến đời sống xã hội.
Địa phương là một thành phố cảng có ngành công nghiệp phát triển nhanh, Phật giáo Hải Phòng quan tâm về công tác bảo vệ môi trường, đây cũng là đặc trưng về lòng từ bi của Phật giáo, phổ biến kiến thức về môi trường cho Tăng Ni và Phật tử, tham gia trồng cây gây rừng và các hoạt động chung tay làm cho trái đất ngày càng xanh.
Các khóa an cư kiết hạ được duy trì tại các trường hạ chùa Nam Hải, chùa Phúc Lâm với nội dung học tập đủ 3 tạng Kinh – Luật – Luận, phần học ngoại khóa gồm Hiến chương Giáo hội – Nội quy Tăng sự cùng các tài liệu liên quan đến hoạt động Tôn giáo, chính sách pháp luật.
Hệ thống chùa cổ là những báu vật vô giá của ông cha để lại. Những ngôi chùa cổ tại Hải Phòng chủ yếu mang kiến trúc thời Lý – Trần. Đây là kiến trúc tiêu biểu với mô tuýp hoa văn điêu khắc trên các bức phù điêu, hoành phi, câu đối, tháp cổ, là lịch sử văn hóa, thông tin về các nhân vật lịch sử có những thông điệp, nhằm gửi tới thế hệ kế tiếp những giá trị đạo đức kiến thức về xã hội. Các ngôi chùa cổ đã và đang được bảo vệ nghiêm, một số công trình xuống cấp được trùng tu một cách khoa học, có nghiên cứu, đảm bảo giá trị về lịch sử và nghệ thuật kiến trúc.
Công trình trụ sở Ban trị sự Phật giáo thành phố Hải Phòng được xây dựng trên nền ngôi chùa Nam Hải cũ số 197 – 199 phố Hai Bà Trưng phường An Biên quận Lê Chân là một dự án đặc biệt mang tầm quốc gia, Chùa và là trụ sở hành chính của giáo hội mang tầm vóc của một thành phố hiện đại. Với kiến trúc hiện đại 5 tầng, trên là chùa, các tầng dưới với hơn 10.000m2 sàn, có các phòng hội trường lớn, phòng ban chuyên môn, nhà Tăng, nhà khách, trai đường và nơi an cư kiết hạ cho toàn bộ Tăng Ni trong thành phố.
Đây là trụ sở ban trị sự cấp tỉnh thành được trang bị hiện đại, thân thiện môi trường. Tương lai sẽ là nơi tổ chức các hội nghị mang tầm vóc khu vực và quốc tế.
Là địa phương hội tụ đầy đủ các yêu tố địa lý có đồi núi, đồng bằng, đô thị, thôn quê , hải đảo và biển. Tại các đảo xa xôi nhất Phật giáo cũng đã có những ngôi chùa được xây dựng mới, đây là những công trình mang nhiều ý nghĩa không những đối với đồng bào Phật tử là những ngư dân, mà còn có ý nghĩa to lớn như một cột mốc gìn giữ biên cương lãnh thổ.
Hoạt động tâm linh, tín ngưỡng của Phật giáo như lễ hội đầu xuân tại chùa gắn liền với nhu cầu hưởng thụ văn hóa, sự kết hợp hài hòa giữa nghi thức Tôn giáo và phong tục tín ngưỡng, tập quán tại địa phương làm nên một nét đậm đà bản sắc văn hóa Việt
Chặng đường 40 năm Phật giáo thống nhất, Khi đất nước lâm nguy thì chư Tăng cởi áo cà sa khoác chiến bào, hòa bình lập lại giang sơn thu về một mối người tu sĩ lại mặc áo cà sa sớm khuya tụng kinh niệm Phật cầu nguyện cho Quốc thái dân an, đất nước đổi mới, chung sức xây dựng quê hương. Trong dịch bệnh Covid19 các vị Tăng Ni trẻ đã tình nguyện vào vùng tâm dịch giúp đỡ bà con trong bệnh viện dã chiến, và hơn thế nữa còn hiến những giọt máu của chính mình cứu chúng sinh qua cơn dịch bệnh. Phật giáo Hải Phòng đã vận động hàng trăm tỷ đồng mua lương thực, thuốc men, dụng cụ y tế được chuyển tới cứu trợ đồng bào bị thiên tai dịch bệnh.
Hòa Thượng Thích Quảng Tùng UV HĐTS Trưởng ban Trị sự GHPGVN thành phố hải Phòng cho biết:
“ Phật giáo Hải Phòng ngày hôm nay đang hội nhập cùng sự phát triển không ngừng cùng đất nước, ở mỗi vị Tăng Ni luôn tinh tấn tu tập, trưởng dưỡng đạo tâm, trau dồi trí đức, nghiêm trì giới luật Phật chế, dũng mãnh, noi gương các bậc tiền bối cùng đoàn kết, xây dựng Giáo hội và Xã hội cùng phát triển, Phật pháp bất ly thế gian giác, như mục tiêu đã đề ra Đạo pháp – Dân tộc và Xã Hội Chủ nghĩa. Ngày nay Phật giáo Hải Phòng với mục tiêu chính là giáo dục đào tạo lớp Tăng Ni trẻ kế cận, đã có nhiều vị có bằng Tiến sĩ, Thạc sĩ cử nhân Tôn giáo học, thế học 100% Tăng Ni có trình độ phổ cập trung cấp Phật học, công tác thông tin tuyên truyền được cập nhật số hóa. Tiến tới đại hội Phật giáo thành phố hải Phòng lần thứ 9 nhiệm kỳ 2022-2027 được diễn ra ngày 24/09/2022 Tập thể Ban trị sự đoàn kết phát huy nội lực để hoằng dương chính pháp lợi lạc quần sinh, giữ gìn mạng mạch Phật pháp được trường tồn. Cùng toàn Đảng toàn dân xây dựng quê hương Hải Phòng giàu mạnh, xứng đáng với tầm vóc là một thành phố động lực của miền Bắc thành phố cảng anh hùng.”
Sau đây là một số hình ảnh được ghi nhận:
PV Trọng Hải.
Phản hồi