Ninh Bình: Đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia “Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La-hán, động Liên Hoa, chùa Phong Phú”
Sáng ngày 13/9/2026, UBND phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình long trọng tổ chức Lễ công bố quyết định và đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia đối với “Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La-hán, động Liên Hoa, chùa Phong Phú”.
Sự kiện đánh dấu một bước quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tại địa phương, đồng thời khẳng định giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, tôn giáo và nghệ thuật của bộ tranh khắc đá có niên đại gần tám thế kỷ.
Tham dự buổi lễ có ông Phạm Định Phong – Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Cao Trường Sơn – Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tây Hoa Lư; đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình; đại diện Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Ninh Bình; chư Tôn đức chùa Phong Phú; cùng đông đảo cán bộ và nhân dân địa phương.
Phía Phật giáo có TT. Thích Minh Quang, UV Thư ký HĐTS, Phó Văn phòng TƯ GHPGVN, Phó ban Thường trực BTS GHPGVN tỉnh Ninh Bình; Đại đức Thích Minh Phúc, UV Thường trực, Chánh Thư ký BTS GHPGVN tỉnh Ninh Bình; Đại đức Thích Thanh Đông, UV Thường trực, Phó VP BTS Phật giáo tỉnh; Đại đức Thích Thanh Cương, UV Thường trực kiêm Trưởng ban Văn hóa & Nghi lễ Phật giáo Tỉnh; sư cô Thích Diệu Hương, trụ trì chùa Phong Phú; cùng chư Tôn đức Tăng Ni và đông đảo bàn con nhân dân Phật tử về dự lễ.
Trong không khí trang trọng của buổi lễ, ông Phạm Định Phong đã công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc công nhận Bảo vật quốc gia đợt 14 đối với “Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La-hán, động Liên Hoa, chùa Phong Phú”, đồng thời trao Bằng công nhận Bảo vật quốc gia cho đại diện chính quyền và nhân dân phường Tây Hoa Lư.
Việc bộ tranh được công nhận là Bảo vật quốc gia không chỉ là niềm vinh dự của chùa Phong Phú và nhân dân phường Tây Hoa Lư, mà còn là niềm tự hào chung của tỉnh Ninh Bình. Đây cũng là sự ghi nhận của Nhà nước đối với những giá trị tiêu biểu, độc đáo và quý hiếm của một di sản gắn liền với lịch sử Phật giáo và nghệ thuật tạo hình Đại Việt thời Trần.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Quốc Hưng – Chủ tịch UBND phường Tây Hoa Lư nhấn mạnh, việc đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia là sự ghi nhận xứng đáng đối với giá trị đặc biệt của bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La-hán. Sự kiện tiếp tục khẳng định vị thế của vùng đất Tây Hoa Lư trong dòng chảy lịch sử, văn hóa của dân tộc.
Theo ông Nguyễn Quốc Hưng, đây vừa là niềm vinh dự, tự hào, vừa đặt ra trách nhiệm lớn lao đối với cấp ủy, chính quyền, nhân dân địa phương và nhà chùa trong việc bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị của bảo vật. Công tác bảo tồn cần được thực hiện thường xuyên, khoa học và đúng quy định, để di sản tiếp tục được trao truyền nguyên vẹn cho các thế hệ mai sau.
Trong thời gian tới, phường Tây Hoa Lư sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn xây dựng phương án bảo vệ Bảo vật quốc gia theo đúng quy định của pháp luật; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, khảo sát hiện trạng, số hóa tư liệu và tuyên truyền sâu rộng về giá trị lịch sử, văn hóa, tôn giáo, nghệ thuật của bộ tranh.
Địa phương cũng chú trọng đưa giá trị của di sản vào các hoạt động giáo dục truyền thống, nhất là đối với thế hệ trẻ; qua đó bồi đắp lòng tự hào, nâng cao ý thức và trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ di sản văn hóa dân tộc.
Cùng với công tác bảo tồn, phường Tây Hoa Lư định hướng phát triển những sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch tâm linh phù hợp, bền vững; từng bước kết nối động Liên Hoa và chùa Phong Phú với hệ thống di tích, danh lam thắng cảnh trong Quần thể danh thắng Tràng An. Qua đó, địa phương hướng tới hình thành những tuyến tham quan giàu giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Ninh Bình đến với nhân dân và du khách.
Sau lễ công bố, UBND phường Tây Hoa Lư đã tổ chức nghi thức rước và trao Bằng công nhận Bảo vật quốc gia “Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La-hán, động Liên Hoa, chùa Phong Phú” về an vị tại chùa Phong Phú. Nghi thức được cử hành trang trọng, thể hiện niềm hoan hỷ, tự hào của chính quyền, nhà chùa và nhân dân địa phương trước sự kiện có ý nghĩa đặc biệt này.
Động Liên Hoa nằm trong khuôn viên chùa Phong Phú, thuộc phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Chùa tọa lạc trên một khu đất rộng, tương đối biệt lập với khu dân cư và được bao quanh bởi những cánh đồng, tạo nên không gian thanh tịnh, gần gũi với thiên nhiên.
Tuy kiến trúc chùa không quá bề thế, nhưng phía Tây khuôn viên có động Liên Hoa – nơi lưu giữ 18 bức tranh khắc trực tiếp trên vách đá tự nhiên, thể hiện hình tượng 18 vị La-hán. Đây là một loại hình di sản ma nhai độc đáo, kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên, không gian tín ngưỡng Phật giáo và nghệ thuật điêu khắc trên đá.
Theo các tư liệu nghiên cứu, bộ tranh được tạo tác vào thời Trần, khoảng thế kỷ XIII. Mỗi hình tượng La-hán được thể hiện trực tiếp trên vách đá, phản ánh trình độ tạo hình, kỹ thuật chạm khắc và tư duy thẩm mỹ của nghệ nhân Đại Việt đương thời.
Không chỉ mang giá trị nghệ thuật, bộ tranh còn là nguồn tư liệu quý phục vụ việc nghiên cứu lịch sử Phật giáo, mỹ thuật và đời sống tín ngưỡng dưới triều Trần. Hình tượng các vị La-hán trong động Liên Hoa thể hiện sự tiếp nhận và sáng tạo của người Việt đối với nghệ thuật Phật giáo, đồng thời cho thấy vị trí quan trọng của Phật giáo trong đời sống tinh thần của xã hội Đại Việt thời bấy giờ.
Bộ tranh là sự kết tinh hài hòa của nhiều lớp giá trị: từ lịch sử, văn hóa, tôn giáo đến kiến trúc cảnh quan, mỹ thuật và tư liệu. Sự hiện diện của 18 hình tượng La-hán giữa không gian động đá tự nhiên đã tạo nên một chỉnh thể di sản độc đáo, có giá trị tiêu biểu trong kho tàng di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Trải qua gần tám thế kỷ cùng những biến thiên của lịch sử và sự tác động lâu dài của điều kiện tự nhiên, các hình khắc vẫn được lưu giữ trong động Liên Hoa. Đây không chỉ là minh chứng cho sức sống bền vững của di sản, mà còn ghi nhận công lao bảo vệ, gìn giữ của nhiều thế hệ chư Tăng Ni, Phật tử và nhân dân địa phương.
Những hình tượng La-hán hiện diện trên vách đá như một nhịp cầu nối liền quá khứ với hiện tại, giúp hậu thế hiểu thêm về đời sống tín ngưỡng, tư duy thẩm mỹ và trình độ nghệ thuật tạo tác của cha ông. Trong không gian thanh tịnh của động Liên Hoa, bộ tranh không chỉ có giá trị để chiêm ngưỡng, nghiên cứu mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc đối với người dân và Phật tử.
Trước đó, ngày 3/2/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đã ký Quyết định số 236/QĐ-TTg về việc công nhận 30 hiện vật và nhóm hiện vật là Bảo vật quốc gia đợt 14, năm 2025. Trong danh sách được công nhận có “Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La-hán, động Liên Hoa, chùa Phong Phú”.
Việc đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia là dấu mốc quan trọng, mở ra điều kiện thuận lợi để bộ tranh được nghiên cứu, bảo vệ và giới thiệu rộng rãi hơn tới công chúng. Qua đó, giá trị của di sản tiếp tục được lan tỏa, góp phần làm phong phú thêm kho tàng di sản văn hóa Phật giáo, đồng thời khẳng định chiều sâu lịch sử và văn hóa của vùng đất Ninh Bình.
Thập Bát Công tổng hợp
Phản hồi