Hội thảo khoa học đánh giá vai trò của Phật giáo trong phát triển vùng biên giới Tây Bắc

Sáng ngày 13/6/2026, tại xã Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai), Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lào Cai phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Nguồn lực của Phật giáo ở tỉnh Lào Cai: Một số vấn đề lý luận, thực tiễn và định hướng phát triển”.

Sự kiện quy tụ đông đảo chư Tôn đức Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các nhà quản lý, chuyên gia nghiên cứu tôn giáo, các nhà khoa học đến từ nhiều cơ sở đào tạo và nghiên cứu trong cả nước. Đây được xem là diễn đàn học thuật có ý nghĩa quan trọng nhằm đánh giá toàn diện những đóng góp của Phật giáo đối với đời sống xã hội địa phương, đồng thời đề xuất các định hướng phát huy hiệu quả nguồn lực Phật giáo trong bối cảnh phát triển mới.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Hòa thượng TS. Thích Thanh Điện, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lào Cai khẳng định, việc nghiên cứu nguồn lực Phật giáo không chỉ mang ý nghĩa nhận diện những giá trị đã và đang hiện hữu trong đời sống xã hội, mà còn góp phần xây dựng cơ sở khoa học cho việc hoạch định các chính sách phù hợp, tạo điều kiện để Phật giáo tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển bền vững của địa phương.

Trong phần đề dẫn, PGS.TS. Bùi Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho rằng Phật giáo tại Lào Cai đang sở hữu nhiều nguồn lực đáng chú ý cả về văn hóa, đạo đức, xã hội và cộng đồng. Tuy nhiên, việc nhận diện đầy đủ những nguồn lực này cần được tiếp cận dưới góc nhìn liên ngành, kết hợp giữa nghiên cứu học thuật và thực tiễn quản lý nhằm tạo nền tảng cho việc khai thác hiệu quả các giá trị tích cực của tôn giáo trong đời sống đương đại.

Các tham luận tại hội thảo tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn. Thứ nhất là các nghiên cứu về cơ sở lý luận, khung khái niệm và phương pháp tiếp cận đối với nguồn lực tôn giáo nói chung và nguồn lực Phật giáo nói riêng. Thứ hai là những khảo sát thực tiễn về đời sống Phật giáo tại Lào Cai, từ hệ thống tự viện, đội ngũ Tăng Ni đến hoạt động tu học và đóng góp xã hội của cộng đồng Phật tử. Thứ ba là các giải pháp và định hướng nhằm phát huy nguồn lực Phật giáo phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.

Đáng chú ý, tham luận của PGS.TS. Nguyễn Hồng Dương đã tiếp cận vấn đề từ góc độ nhận thức luận về nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo trong tiến trình phát triển tư duy lý luận của Việt Nam. Trong khi đó, PGS.TS. Nguyễn Quang Hưng đề xuất cách nhìn tôn giáo như một nguồn lực nội sinh của xã hội, không chỉ giới hạn trong phạm vi tín ngưỡng mà còn bao hàm các giá trị văn hóa, đạo đức và phát triển con người.

Nhiều tham luận cũng ghi nhận những đóng góp nổi bật của Phật giáo Lào Cai trong lĩnh vực an sinh xã hội, giáo dục đạo đức, bảo tồn văn hóa và hỗ trợ cộng đồng. Đặc biệt, tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và biên giới, các hoạt động Phật sự đã góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân, hỗ trợ xóa đói giảm nghèo, từng bước loại bỏ các hủ tục lạc hậu và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Từ thực tiễn hoằng pháp tại địa phương, Đại đức TS. Thích Chân Định đã đưa ra nhiều kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Phật giáo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo đó, việc kết hợp giữa hoằng pháp với công tác xã hội, phát triển sinh kế, hỗ trợ giáo dục và xây dựng các thiết chế văn hóa tâm linh phù hợp với đặc thù bản địa sẽ góp phần đưa các giá trị Phật giáo đi sâu vào đời sống cộng đồng một cách bền vững.

Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi từ các nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện Giáo hội. Các đại biểu thống nhất nhận định rằng nguồn lực Phật giáo tại Lào Cai không chỉ thể hiện ở hệ thống cơ sở tự viện hay các hoạt động tôn giáo, mà còn nằm ở những giá trị mềm như đạo đức, lòng nhân ái, tinh thần đoàn kết cộng đồng, ý thức trách nhiệm xã hội và khả năng đồng hành cùng sự phát triển của địa phương.

Phát biểu tại hội thảo, đại diện lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai đánh giá cao những đóng góp của Phật giáo trong việc xây dựng đời sống văn hóa, tham gia các hoạt động an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đặc biệt tại các khu vực biên giới.

Kết thúc hội thảo, các đại biểu cho rằng việc nghiên cứu, nhận diện và phát huy nguồn lực Phật giáo cần được tiếp tục triển khai một cách hệ thống, khoa học và lâu dài. Những kết quả đạt được từ hội thảo không chỉ góp phần bổ sung cơ sở lý luận cho lĩnh vực nghiên cứu tôn giáo mà còn mở ra nhiều gợi ý thực tiễn trong việc phát huy vai trò của Phật giáo đối với sự phát triển bền vững của tỉnh Lào Cai trong giai đoạn mới.

Hội thảo khép lại trong tinh thần học thuật nghiêm túc, đối thoại cởi mở và hợp tác xây dựng, góp phần làm sâu sắc hơn nhận thức về vai trò của Phật giáo như một nguồn lực xã hội quan trọng trong tiến trình phát triển đất nước hiện nay.

Nguồn ảnh: Phúc Thịnh, Hoàng Tuấn, Cẩm Vân

Tin: MC