Cần Thơ: Trang nghiêm lễ trai tăng theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy

PGĐS – Sáng ngày 14/06/2026 (nhằm ngày 29/04 năm Bính Ngọ), tại Học viện Phật giáo Nam tông Khmer (Cần Thơ) đoàn Phật tử TPHCM trang nghiêm diễn ra lễ trai tăng, cầu an cầu siêu theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy, Phật lịch 2070-Dương lịch 2026 trong không khí thanh tịnh, thiêng liêng và thắm đượm tình đạo vị.

 Quang lâm dự lễ trai tăng có Hòa thượng Đào Như, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN thành phố Cần Thơ, Viện trưởng Học viện Phật giáo Nam tông Khmer cùng 55 chư tôn đức tăng lưu trú tại học viện.

Mở đầu buổi trai tăng cầu an cầu siêu là acha khai kinh Tam Bảo và nghe Hòa thượng Đào Như thuyết giảng về ý nghĩa lễ Trai Tăng, cầu siêu và cầu an trong truyền thống Phật giáo Nguyên thủy (Theravāda). Theo Ngài tất cả đều xuất phát từ nền tảng giáo Pháp về bố thí, hồi hướng phước báu và phước thiện nghiệp. Tuy nhiên, ý nghĩa của các nghi lễ này không nằm ở sự cầu xin một đấng siêu nhiên ban phước hay cứu rỗi, mà dựa trên nguyên lý nghiệp và quả của nghiệp.

Về ý nghĩa của Lễ Trai Tăng là nghi thức cúng dường vật thực và các nhu yếu phẩm đến chư Tăng thanh tịnh. Trong Phật giáo Nguyên thủy, đây được xem là một trong những hình thức tạo phước lớn lao vì chư Tăng là những vị gìn giữ và truyền thừa Chánh pháp.

Ý nghĩa chính của lễ Trai Tăng gồm:

• Thể hiện lòng kính tín đối với Tam bảo.
• Tạo cơ hội cho hàng cư sĩ thực hành hạnh bố thí (dāna).
• Hộ trì đời sống phạm hạnh của Tăng đoàn.
• Tích lũy công đức để hồi hướng đến người thân hiện tiền hoặc quá vãng.
• 

Theo kinh điển Pāli, cúng dường đến Tăng đoàn (Saṅghadāna) được xem là phước báu thù thắng vì đối tượng thọ nhận là tập thể những người đang thực hành con đường giải thoát.

• Về ý nghĩa của lễ cầu siêu

Trong quan niệm Theravāda, cầu siêu không phải là nghi thức “siêu độ” theo nghĩa đưa một vong linh từ cảnh giới này sang cảnh giới khác bằng quyền năng của người chủ lễ. Người mất tái sinh ngay sau khi chết tùy theo nghiệp lực của chính họ. Tuy nhiên, kinh điển thừa nhận việc: Làm các thiện sự như bố thí, cúng dường, trì giới.  Hồi hướng phước báu đến người quá vãng. Nếu người đã mất đang tái sinh trong cảnh giới có khả năng thọ nhận phước hồi hướng (đặc biệt là một số hạng ngạ quỷ – peta), họ có thể hoan hỷ với thiện nghiệp ấy và nhờ đó được lợi ích.

Cơ sở kinh điển tiêu biểu là Tirokuḍḍa Sutta (Kinh Ngoài Bức Tường) thuộc Khuddakapāṭha và Petavatthu. Vì vậy, lễ cầu siêu trong Phật giáo Nguyên thủy mang ý nghĩa: Tưởng niệm và tri ân người đã khuất. Tạo phước thiện thay cho người quá cố. Hồi hướng công đức với tâm từ bi. Nhắc nhở người sống ý thức về vô thường và trách nhiệm đối với nghiệp của mình.

• Về ý nghĩa của lễ cầu an

Lễ cầu an trong truyền thống Theravāda là nghi thức tụng đọc các bài Kinh Hộ Trì (Paritta) như: Ratana Sutta, Maṅgala Sutta, Karaṇīyametta Sutta. Việc tụng kinh nhằm: Khơi dậy đức tin nơi Tam bảo. Nuôi dưỡng tâm từ, tâm thiện lành. Tạo điều kiện cho thiện nghiệp sinh khởi. Mang lại sự bình an về tinh thần và đời sống. Theo quan điểm Nguyên thủy, sự an lành phát sinh từ: 1. Nghiệp thiện đã tạo; 2. Tâm thanh tịnh; 3. Đức tin chân chánh; Sự thực hành giới–định–tuệ.

Do đó, cầu an không phải là cầu xin phép màu, mà là một phương thức nuôi dưỡng đời sống đạo đức và tinh thần hướng thiện. Trong Phật giáo Nguyên thủy, lễ Trai Tăng, cầu siêu và cầu an đều xoay quanh nguyên lý tạo phước và chuyển hóa tâm thức. Trai Tăng giúp hộ trì Tam bảo và vun bồi công đức; cầu siêu là thực hành hồi hướng phước báu đến người quá vãng; cầu an là nuôi dưỡng tâm thiện và tạo điều kiện cho sự an lạc hiện tại. Tất cả đều phản ánh tinh thần cốt lõi của Phật giáo Theravāda: mỗi người là chủ nhân của nghiệp mình, và hạnh phúc hay khổ đau đều được quyết định bởi nghiệp thiện hay bất thiện mà chính mình tạo tác.

Khép lại buổi lễ là Chư Phật tử xin giới, dâng cúng dường tứ sự, dâng y casa, tịnh tài chi phí điện nước, tứ vật dụng gồm 1 tấn gạo, 50 cây dù, 100 thùng mì, dầu ăn…. và chư Tăng tụng kinh chúc phúc, cầu an, cầu siêu cho Huỳnh Trung Cang, Lê Tất An, Vũ Thị Xuân đã quá vãng được siêu sanh về cõi an lành… và cùng quần chúng tín đồ thọ trai và hoàn mãn chương trình buổi lễ trong niềm hoan hỷ.

Thực hiện: Nguyễn Ngọc Hùng