Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN kỷ niệm 45 năm thành lập tại chùa Tam Chúc

Phật Giáo Và Đời Sống – Trong hai ngày 17 và 18/10/2026, tại chùa Tam Chúc (tỉnh Ninh Bình), Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam sẽ tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 45 năm thành lập (1981–2026). Sự kiện gồm lễ kỷ niệm, hội thảo khoa học cấp quốc gia, triển lãm – tọa đàm thư pháp tiếng Việt, chương trình nghệ thuật và lễ hội hoa đăng cầu nguyện quốc thái dân an, thế giới hòa bình.

Bốn mươi lăm năm là một chặng đường đủ dài để nhìn lại sự hình thành, kế thừa và phát triển của công tác văn hóa trong lòng Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Từ khi Giáo hội được thành lập năm 1981 đến nay, cùng với sự phát triển chung của Giáo hội, công tác văn hóa Phật giáo từng bước góp phần bảo tồn những giá trị truyền thống, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và chuyển tải tinh thần nhân văn của đạo Phật vào đời sống xã hội.

Với ý nghĩa đó, chuỗi sự kiện kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN tại chùa Tam Chúc không chỉ là dịp ôn lại hành trình đã qua, mà còn mở ra không gian trao đổi về những vấn đề đang đặt ra đối với văn hóa Phật giáo trong đời sống đương đại, đặc biệt trước những thay đổi nhanh chóng của thời đại số.

Lúc 9 giờ 30, triển lãm và tọa đàm thư pháp tiếng Việt được khai mạc. Hoạt động góp phần giới thiệu vẻ đẹp của chữ Việt dưới góc nhìn nghệ thuật, đồng thời tạo không gian trao đổi về khả năng biểu đạt tư tưởng, đạo lý và những giá trị tinh thần của Phật giáo thông qua nghệ thuật thư pháp.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của ngày đầu tiên là Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển”, diễn ra lúc 13 giờ 30.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động ngày càng sâu rộng đến đời sống xã hội, chủ đề hội thảo đặt ra một vấn đề có tính thời sự: văn hóa Phật giáo cần được bảo tồn, kế thừa và chuyển tải như thế nào để vừa gìn giữ được những giá trị cốt lõi, vừa thích ứng với phương thức tiếp nhận văn hóa của xã hội hiện đại.

Đây cũng là dịp để các nhà nghiên cứu, học giả, chư Tôn đức và những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa cùng trao đổi những vấn đề từ thực tiễn, góp phần nhận diện cơ hội cũng như những thách thức đối với việc bảo tồn và phát huy văn hóa Phật giáo Việt Nam trong môi trường số.

Lúc 19 giờ ngày 17/10, chương trình nhạc kịch cải lương về Đức Đệ nhất Pháp chủ GHPGVN – Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận dự kiến được trình diễn.

Thông qua ngôn ngữ nghệ thuật sân khấu truyền thống, chương trình góp phần tưởng niệm bậc cao Tăng có vị trí đặc biệt trong lịch sử Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đồng thời mở thêm một phương thức chuyển tải lịch sử, đạo hạnh và những giá trị văn hóa Phật giáo đến với công chúng.

Tiếp đó, lúc 20 giờ, lễ hội hoa đăng cầu nguyện “Quốc thái dân an – Thế giới hòa bình” được tổ chức trong không gian chùa Tam Chúc.

Ánh sáng hoa đăng cùng lời cầu nguyện hòa bình không chỉ mang ý nghĩa nghi lễ, mà còn chuyển tải tinh thần từ bi, hướng thiện và khát vọng an lành của đạo Phật đến cộng đồng.

Sáng 18/10, sau nghi thức cung đón chư Tôn đức và đại biểu, Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN (1981–2026) chính thức diễn ra lúc 8 giờ 30 tại chùa Tam Chúc.

Đây là hoạt động trung tâm của toàn bộ chuỗi sự kiện, nhằm nhìn lại hành trình 45 năm hình thành và phát triển của công tác văn hóa Phật giáo kể từ khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập.

Theo Ban Tổ chức, trong chặng đường từ năm 1981 đến năm 2026, Ban Văn hóa Trung ương đã có những đóng góp trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam, qua đó góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và lan tỏa những giá trị nhân văn của đạo Phật trong đời sống xã hội.

Lễ kỷ niệm diễn ra vào giai đoạn cuối của nhiệm kỳ hiện nay, khi Giáo hội đang hướng tới một nhiệm kỳ mới. Vì vậy, dấu mốc 45 năm còn là dịp nhìn lại những kết quả đã đạt được, nhận diện những vấn đề đang đặt ra và suy nghĩ về hướng phát triển của công tác văn hóa Phật giáo trong giai đoạn tiếp theo.

Nếu bảo tồn giúp những giá trị của tiền nhân không bị mai một, thì phát huy chính là làm cho những giá trị ấy tiếp tục sống trong đời sống hôm nay.

Đây cũng là vấn đề đáng chú ý được gợi mở từ chủ đề hội thảo năm nay. Sự phát triển của công nghệ số, mạng xã hội và các phương thức truyền thông mới đang làm thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin, tri thức và các giá trị văn hóa. Văn hóa Phật giáo vì thế đứng trước cả cơ hội lẫn những yêu cầu mới.

Không gian số có thể giúp di sản, tư liệu, kiến trúc, nghệ thuật, nghi lễ và tư tưởng Phật giáo đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Tuy nhiên, cùng với khả năng lan tỏa nhanh là yêu cầu bảo đảm tính chuẩn xác, chiều sâu văn hóa và tinh thần Chính pháp trong quá trình chuyển tải.

Bởi vậy, câu chuyện của văn hóa Phật giáo trong kỷ nguyên số không chỉ nằm ở việc ứng dụng công nghệ, mà sâu xa hơn là làm thế nào sử dụng những phương tiện mới để chuyển tải những giá trị bền vững mà không làm mất đi bản sắc và chiều sâu vốn có của văn hóa Phật giáo Việt Nam.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 45 năm tại Tam Chúc, từ hội thảo khoa học, thư pháp, nghệ thuật sân khấu đến lễ hội hoa đăng, vì thế tạo nên một không gian kết nối giữa truyền thống và hiện đại, bảo tồn và phát huy, nhìn lại quá khứ và hướng tới tương lai.

Theo chương trình, sau lễ kỷ niệm sáng 18/10, Ban Tổ chức tiếp tục các hoạt động chúc mừng; chuỗi sự kiện dự kiến hoàn mãn vào trưa cùng ngày.

BAN VĂN HÓA TƯ